Drejtoresha Menaxhuese e Fondit Monetar Ndërkombëtar, Kristalina Georgieva, paralajmëroi se ekonomia globale po përballet me një kërcënim të trefishtë: çmimet e larta të energjisë që vazhdojnë, borxhin publik rekord dhe rreziqet në rritje nga bumi i investimeve në inteligjencën artificiale.

Georgieva e dha paralajmërimin të mërkurën në fjalimin e saj hapës në Singapor, disa ditë para se ministrat e financave dhe guvernatorët e bankave qendrore nga 191 vende anëtare të mblidhen në Bangkok për takimet vjetore të FMN-së dhe Bankës Botërore, nga 12 deri më 18 tetor.

Tregjet e energjisë mbeten pika më e menjëhershme e presionit. Nafta tregtohet me 100 dollarë për fuçi, ndërsa kapaciteti i dëmtuar i rafinimit po shton rreth 100 dollarë për fuçi në marzhet e produkteve kyçe, përfshirë naftën. Kërkesa për karburant ngrohjeje po rritet teksa afrohet dimri, dërgesat e gazit natyror të lëngshëm përmes Ngushticës së Hormuzit mbeten nën kërcënim, dhe kontratat e së ardhmes së Brent-it sinjalizojnë se çmimet e larta të naftës do të vazhdojnë deri në vitin 2027. Georgieva paralajmëroi se edhe nëse lufta në Gjirin Persik përfundon së shpejti, kostot e larta të energjisë do të zgjasin.

Tregjet e obligacioneve po japin tashmë sinjale paralajmëruese. Rendimentet dhjetëvjeçare të obligacioneve sovrane në SHBA, Gjermani dhe Japoni janë në nivelet më të larta që nga vitet 2007, 2009 dhe 1996 përkatësisht, dhe vazhdojnë të ngjiten. Ndërkohë, borxhi publik global është në nivelin më të lartë që nga Lufta e Dytë Botërore dhe parashikohet të tejkalojë 100 për qind të PBB-së para vitit 2030.

Georgieva i cilësoi ekonomitë e avancuara, të udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara, si “shkelësit më të këqij” të huamarrjes dhe tha se rritja ekonomike vetëm nuk mund t’i zgjidhë më problemet fiskale të botës. Ajo rekomandoi një “anim të kujdesshëm skifteror” në politikën monetare të shumë vendeve, duke i cilësuar rritjet e normave nga Rezerva Federale amerikane, Banka Qendrore Evropiane dhe Banka e Japonisë si “shumë të përshtatshme”.

Burimi: Euronews